100 metre uzunluğunda panel çit yapılacağı zaman en çok sorulan sorulardan biri, kaç adet panel ve kaç adet direk gerektiğidir. İlk bakışta bu hesap oldukça kolay görünür. Toplam uzunluk panel genişliğine bölünür ve panel sayısı bulunur. Direk sayısı da panel adedine göre belirlenir.
100 metre uzunluğunda panel çit yapılacağı zaman en çok sorulan sorulardan biri, kaç adet panel ve kaç adet direk gerektiğidir. İlk bakışta bu hesap oldukça kolay görünür. Toplam uzunluk panel genişliğine bölünür ve panel sayısı bulunur. Direk sayısı da panel adedine göre belirlenir. Ancak gerçek bir saha uygulamasında kapılar, köşeler, cephe uzunlukları, panel ölçüsü, direk aralığı ve kesim ihtiyacı hesap sonucunu değiştirebilir.
Piyasada yaygın olarak kullanılan panel çitlerin genişliği 2,50 metre olsa da bütün ürünler aynı ölçüde değildir. Bazı üreticiler 2 metre, 2,40 metre, 2,50 metre veya farklı genişliklerde panel üretebilir. Bu nedenle sipariş vermeden önce kullanılacak ürünün gerçek genişliği ve üreticinin önerdiği direk merkez aralığı mutlaka kontrol edilmelidir.
Standart 2,50 metre genişliğinde panel kullanılacağı kabul edilirse, kesintisiz 100 metrelik düz bir hat için teorik olarak 40 adet panel gerekir. Açık ve düz bir hat üzerinde bu panellerin montajı için genel olarak 41 adet direk kullanılır.
Temel sonuç şöyledir:
Ancak bu sonuç yalnızca kapısı, köşesi ve kesintisi bulunmayan tek bir düz hat için geçerlidir. Kapalı bir bahçe çevresinde, araç veya yaya kapısı bulunan projelerde ya da cephe uzunluklarının panel ölçüsüne tam bölünmediği arazilerde hesap farklı yapılmalıdır.
Panel sayısını bulmak için toplam net uygulama uzunluğu, bir panelin uygulamada kapladığı genişliğe bölünür.
Panel adedi = net uygulama uzunluğu ÷ panel genişliği
100 metre uzunluk ve 2,50 metre panel genişliği için hesap şöyledir:
100 ÷ 2,50 = 40 panel
Bu hesaba göre 100 metrelik kesintisiz bir hat için tam olarak 40 adet panel gerekir. Sonuç tam sayı çıktığı için teorik olarak panel kesimi yapılmasına gerek kalmaz.
Panel genişliği farklı olduğunda ihtiyaç duyulan panel adedi de değişir. Örneğin:
Bölme işleminin sonucu tam sayı çıkmıyorsa panel adedi yukarı yuvarlanır. Çünkü panelin yalnızca belirli bir bölümü kullanılacak olsa bile tam panel satın alınması gerekir.
Örneğin 101 metre uzunluğunda bir hat için:
101 ÷ 2,50 = 40,40
Bu durumda 41 adet panel gerekir. Son panel kesilerek kalan 1 metrelik bölüme uygun hale getirilir.
Tek parça halinde ilerleyen açık ve düz bir panel çit hattında direk sayısı, genel olarak panel sayısından bir fazladır.
Direk adedi = panel adedi + 1
40 panel için hesap:
40 + 1 = 41 direk
Bunun nedeni ilk panelin başlangıcında bir direk bulunması ve her panelin sonunda yeni bir direk kullanılmasıdır. Yan yana gelen paneller aralarındaki direği ortak kullanır.
Basit bir örnek üzerinden düşünürsek:
Bu hesap yalnızca iki ucu açık olan tek bir düz hat için geçerlidir. Panel çit bir binaya veya mevcut duvara bağlanacaksa başlangıç ya da bitiş direği uygulama yöntemine göre değişebilir. Kapı, köşe ve farklı cepheler bulunduğunda direkler yerleşim krokisi üzerinden tek tek sayılmalıdır.
Panel çit bir bahçenin çevresini tamamen dolaşıp başlangıç noktasına geri dönüyorsa kapalı bir sistem oluşur. Kapalı çevrede son panel, ilk direğe bağlandığı için teorik olarak panel sayısı ile direk sayısı eşit olabilir.
100 metre kapalı çevre, bütün kenarları 2,50 metrelik panel ölçüsüne tam uyacak şekilde planlanmışsa:
Bu direklerin bir bölümü standart ara direk, bir bölümü ise köşe direği olacaktır. Örneğin dört köşeli bir bahçede dört direk köşe noktalarında kullanılır. Geri kalan direkler düz hat boyunca panel bağlantılarını taşır.
Kapalı çevrede direk sayısının kesin olarak panel sayısına eşit olabilmesi için bütün hatların kesintisiz şekilde birbirine bağlanması gerekir. Kapı boşluğu, duvara birleşim, farklı bir çit sistemine geçiş veya bağımsız hat bulunuyorsa hesap yeniden yapılmalıdır.
Toplam çevrenin 100 metre olması, her zaman 40 panelin yeterli olacağı anlamına gelmez. Arazinin her cephesi ayrı hesaplanmalıdır. Bunun nedeni, cephe sonlarında panel kesimi gerekebilmesidir.
Örneğin çevresi 100 metre olan kare bir arazi düşünelim:
Her cephe için:
25 ÷ 2,50 = 10 panel
Dört cephede toplam ihtiyaç:
10 + 10 + 10 + 10 = 40 panel
Bu örnekte her cephe panel genişliğine tam bölündüğü için kesim gerekmez.
Ancak yine toplam çevresi 100 metre olan düzensiz bir arazinin cepheleri şöyle olabilir:
Cepheler ayrı ayrı hesaplandığında:
Toplam panel ihtiyacı:
10 + 13 + 8 + 11 = 42 panel
Toplam uzunluğu doğrudan 2,50 metreye böldüğümüzde 40 panel çıkmasına rağmen cepheler ayrı hesaplandığında 42 panel gerekir. Bunun nedeni her cephenin sonunda ayrı panel kesimi oluşmasıdır.
Kesilmiş panel parçaları başka cephelerde kullanılabiliyorsa ihtiyaç azaltılabilir. Ancak parçanın ölçüsü, tel formu, bağlantı noktaları ve estetik görünümü uygun değilse farklı bir hatta kullanılması mümkün olmayabilir.
Araç ve yaya kapıları panel uygulanacak net uzunluktan düşülmelidir. Kapıların kendileri, kapı direkleri ve montaj malzemeleri ayrı hesaplanır.
Örneğin toplam çevresi 100 metre olan bir alanda şu kapılar bulunsun:
Toplam kapı boşluğu:
4 + 1 = 5 metre
Net panel çit uzunluğu:
100 − 5 = 95 metre
2,50 metre genişliğinde panel kullanıldığında teorik hesap:
95 ÷ 2,50 = 38 panel
Bu durumda teorik olarak 38 adet panel gerekir. Ancak kapıların bulunduğu cephenin kalan bölümleri ayrı ayrı hesaplanmalıdır.
Örneğin 25 metrelik ön cephede 4 metrelik araç kapısı ve 1 metrelik yaya kapısı varsa toplam net panel uzunluğu 20 metredir. Fakat kapılar cephenin ortasında bulunuyorsa cephe üç farklı panel hattına ayrılabilir.
Örnek yerleşim:
Panel uygulanacak bölümler ayrı hesaplanır:
Ön cephede toplam ihtiyaç 9 panel olur. Oysa 20 metrelik net uzunluk doğrudan bölündüğünde 8 panel çıkardı. Kapıların hattı bölmesi nedeniyle bir panel daha gerekebilir.
Bu nedenle kapı bulunan projelerde sadece toplam kapı genişliğini düşmek yeterli değildir. Kapının konumu ve iki yanında kalan ölçüler ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Yaya ve araç kapılarında standart panel direkleri yerine daha güçlü kapı direkleri kullanılabilir. Kapının ağırlığı, menteşe yükü, genişliği ve kullanım sıklığı direk ölçüsünü etkiler.
Genel olarak:
100 metrelik bir çevrede bir araç kapısı ve bir yaya kapısı bulunuyorsa teorik olarak dört özel kapı direği gerekir. Bu direkler standart ara direk hesabından ayrı tutulmalıdır.
Kapı direklerinin toplam direk sayısına etkisi, kapının yerleşimine göre belirlenir. Kapı direği aynı zamanda yanındaki panelin başlangıç veya bitiş direği olarak kullanılabiliyorsa ayrı bir standart direk gerekmez.
En doğru yöntem, çit yerleşiminin krokisini çizmek ve her direği görevine göre işaretlemektir:
Panel çit hattının yön değiştirdiği noktalarda köşe direkleri kullanılır. Kullanılan sisteme göre standart direk köşe direği olarak değerlendirilebilir, özel köşe profili kullanılabilir veya iki direkli çözüm uygulanabilir.
Köşe sayısı direk ihtiyacını ve montaj süresini etkiler. Dört köşeli bir çevrede en az dört köşe noktası bulunur. Ancak girinti ve çıkıntıların bulunduğu düzensiz arazilerde köşe sayısı artabilir.
Köşelerde şu durumlar ortaya çıkabilir:
Bu nedenle 100 metrelik bir projede sadece toplam uzunluk ve panel sayısına bakılarak direk siparişi verilmemelidir.
Kapısız, düz, 100 metre uzunluğunda ve 2,50 metre panel genişliğine sahip açık bir hat için temel malzeme listesi şu şekilde olabilir:
Çit kapalı bir çevre oluşturuyorsa direk sayısı uygulama planına göre 40 olabilir. Kapı ve köşe detayları bulunduğunda özel direkler ayrı hesaplanmalıdır.
Malzeme listesi hazırlanırken panel yüksekliği ve tel yapısı da dikkate alınmalıdır. Daha yüksek paneller için daha uzun direk, daha fazla bağlantı aparatı ve daha güçlü temel gerekebilir.
Panel çitlerin direklere sabitlenmesi için klips, kelepçe, vida veya özel bağlantı elemanları kullanılır. Gerekli bağlantı sayısı panel yüksekliğine ve üreticinin montaj sistemine göre değişir.
Örneğin her panelin bir direğe bağlandığı tarafta üç bağlantı noktası kullanılıyorsa, bir panelin iki tarafında toplam altı bağlantı noktası bulunabilir.
40 panel için teorik bağlantı hesabı:
40 × 6 = 240 bağlantı noktası
Ancak kullanılan klips sistemi ara direkte iki paneli birlikte bağlayabiliyorsa gerçek aparat adedi farklı olabilir. Bu nedenle ürünün montaj şeması dikkate alınmalıdır.
Bağlantı elemanlarında küçük bir yedek pay bırakılması faydalıdır. Montaj sırasında vida kaybı, klips kırılması veya ürün hatası nedeniyle ek parçaya ihtiyaç duyulabilir.
Panel çit toprak zemine monte edilecekse her direk için çukur açılması ve betonlama yapılması gerekir. Toplam beton ihtiyacı direk sayısına, çukur ölçülerine ve zemin yapısına bağlıdır.
Beton miktarı hesaplanırken şu bilgiler gerekir:
Her direk çukuru için gerekli beton miktarı belirlendikten sonra toplam direk sayısıyla çarpılır.
Toplam beton miktarı = bir direk için beton miktarı × toplam direk sayısı
Direk çukuru ölçüleri her projede aynı olmamalıdır. Çit yüksekliği, rüzgâr yükü, direk kesiti, panel ağırlığı ve zemin yapısı temel boyutunu değiştirir.
Yumuşak veya dolgulu zeminde daha güçlü temel gerekebilir. Kayalık zeminde ise beton miktarı azalabilse de delme ve kırma işçiliği artabilir.
Panel çit beton duvar veya beton zemin üzerine flanşlı direklerle monte edilecekse betonlama yerine mekanik dübel veya kimyasal ankraj kullanılabilir.
Örneğin açık düz hat için 41 direk bulunuyor ve her direk tabanında dört ankraj deliği yer alıyorsa:
41 × 4 = 164 ankraj
Teorik olarak 164 bağlantı elemanı gerekir. Montaj sırasında oluşabilecek kırılma, hatalı delik veya yedek ihtiyacı için makul sayıda fazla ankraj bulundurulabilir.
Duvar üstü montajdan önce duvarın genişliği ve sağlamlığı kontrol edilmelidir. Taban plakası duvara sığmıyorsa veya duvar çatlaksa farklı bir taşıyıcı çözüm gerekebilir.
Panel yüksekliği genellikle panel adedini değiştirmez. 100 metre uzunluğunda bir hatta 1 metre yüksekliğinde de 2 metre yüksekliğinde de aynı genişlikte 40 panel kullanılabilir.
Ancak yükseklik arttıkça aşağıdaki kalemler değişebilir:
Yüksek paneller rüzgârdan daha fazla etkilenebilir. Bu nedenle direk aralığı, direk kesiti, temel yapısı ve bağlantı yöntemi üretici tavsiyeleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
Eğimli arazide harita üzerinden ölçülen yatay mesafe ile zeminin yüzeyi boyunca ilerleyen gerçek çit uzunluğu farklı olabilir. Ayrıca panellerin kademeli mi yoksa eğime paralel mi monte edileceği belirlenmelidir.
Kademeli uygulamada her panel yatay tutulur ve arazi boyunca basamak şeklinde ilerler. Bu durumda bazı cephelerde panel kesimi, uzun direk ve ilave bağlantı gerekebilir.
Eğimli arazide 100 metre toplam uzunluk bulunsa bile standart 40 panel hesabı doğrudan siparişe dönüştürülmemelidir. Eğimli hatlar ayrı ayrı ölçülmeli ve her bölümün panel ihtiyacı belirlenmelidir.
Eğimli saha koşulları şu kalemleri artırabilir:
Teorik hesapta 40 panel çıkması, siparişin her zaman tam olarak 40 panel verilmesi gerektiği anlamına gelmez. Projenin yapısına göre kesim ve yedek ihtiyacı değerlendirilebilir.
Fire ihtiyacını artıran durumlar şunlardır:
Kesintisiz ve düz bir hatta, 100 metre uzunluk 2,50 metreye tam bölündüğü için panel açısından teorik fire oluşmaz. Ancak taşıma veya montaj riski için bir yedek panel bulundurulması düşünülebilir.
Düzensiz ve çok köşeli bir çevrede ise her cephe ayrı hesaplanmalı, gereken panel sayısı bu sonuçlara göre belirlenmelidir. Gelişigüzel yüzde eklemek yerine gerçek kesim planı üzerinden ilerlemek daha sağlıklıdır.
Montaj süresi ekip büyüklüğüne, zemin yapısına, panel yüksekliğine, kapı sayısına ve saha erişimine göre değişir. Bu nedenle sadece toplam metre üzerinden kesin süre vermek doğru değildir.
İşçilik süresini etkileyen başlıca etkenler şunlardır:
Düz ve erişimi kolay bir sahada deneyimli bir ekip daha hızlı ilerleyebilir. Kayalık, eğimli veya araç girişinin olmadığı bir arazide ise aynı iş daha uzun sürebilir.
Teklif hazırlanırken günlük üretim miktarı, daha önce tamamlanan benzer projelere göre hesaplanmalıdır.
Kapısız ve tek parça düz bir hat için örnek proje bilgileri şöyle olsun:
Panel hesabı:
100 ÷ 2,50 = 40 panel
Direk hesabı:
40 + 1 = 41 direk
Temel malzeme listesi:
Proje tamamen kapalı bir çevre oluşturuyor ve bütün cepheler panel ölçüsüne tam uyuyorsa direk sayısı 40 olabilir. Köşelerdeki dört direk köşe direği olarak değerlendirilir.
Aşağıdaki proje bilgilerini ele alalım:
Toplam kapı boşluğu:
4 + 1 = 5 metre
Net panel uzunluğu:
100 − 5 = 95 metre
Teorik panel hesabı:
95 ÷ 2,50 = 38 panel
Ancak her cephenin ve kapıların iki yanında kalan hatların ayrı ayrı hesaplanması gerekir. Yerleşime bağlı olarak 38, 39 veya daha fazla panel gerekebilir.
Direkler ise şu gruplarda hesaplanır:
Kapı direkleri yanlarındaki paneli de taşıyabiliyorsa aynı noktaya ayrıca standart direk eklenmez. Kesin direk sayısı proje krokisi üzerinden belirlenmelidir.
Malzeme siparişi verilmeden önce aşağıdaki bilgiler yeniden kontrol edilmelidir:
2,50 metre genişliğinde panel kullanılıyor ve uygulama tek parça düz bir hattan oluşuyorsa 40 panel yeterlidir. Çok cepheli, köşeli veya kapılı projelerde her bölüm ayrı hesaplanmalı ve panel sayısı artabilmelidir.
Açık düz bir hatta 40 panelin başlangıç ve bitiş noktalarını taşıyabilmek için panel sayısından bir fazla, yani 41 direk kullanılır.
Kesintisiz kapalı bir çevrede son panel ilk direğe bağlandığı için teorik olarak 40 panel ve 40 direk yeterli olabilir. Kapı ve bağımsız hatlar bu hesabı değiştirir.
Evet. Araç ve yaya kapılarının uygulama genişlikleri toplam çevreden düşülür. Ancak kapıların iki yanında kalan panel hatları ayrı ayrı hesaplanmalıdır.
Evet. Köşe direkleri toplam direk sayısının içindedir ancak malzeme listesinde standart ara direklerden ayrı gösterilmesi daha doğrudur.
Düz ve ölçüsü tam bölünen bir hatta zorunlu değildir. Taşıma riski, uzak şantiye, kesim ihtiyacı veya olası hasar nedeniyle bir yedek panel bulundurmak tercih edilebilir.
Panel genişliği aynı kaldığı sürece yükseklik panel sayısını değiştirmez. Ancak direk boyu, bağlantı aparatı, beton miktarı, nakliye ve işçilik maliyeti değişebilir.
Panel ve direk hesabının kâğıt üzerinde yapılması mümkündür. Ancak farklı cepheler, kapılar, köşeler ve maliyet kalemleri arttıkça hesaplama hatası riski yükselir.
Dijital metraj sistemleri sayesinde şu işlemler daha düzenli yürütülebilir:
Metrajist gibi saha odaklı uygulamalar, ölçümden malzeme hesabına ve profesyonel teklif hazırlamaya kadar olan sürecin tek bir proje altında yönetilmesine yardımcı olur.
Standart 2,50 metre genişliğinde panel kullanıldığında, kapısız ve kesintisiz 100 metrelik düz bir hat için 40 adet panel ve 41 adet direk gerekir.
Uygulama kapalı bir çevre oluşturuyor ve bütün cepheler panel genişliğine tam uyuyorsa teorik olarak 40 panel ile 40 direk kullanılabilir. Bu direklerin bir bölümü köşe direği olarak görev yapar.
Araç veya yaya kapısı bulunduğunda kapı boşlukları toplam uzunluktan düşülür. Ancak kapıların hattı bölmesi nedeniyle her cephede kalan ölçüler ayrı ayrı hesaplanmalıdır. Bu durum teorik panel sayısının artmasına neden olabilir.
Düzensiz arazilerde yalnızca toplam 100 metreyi 2,50 metreye bölmek doğru sonuç vermeyebilir. Her cephe ayrı ayrı bölünmeli, çıkan değerler yukarı yuvarlanmalı ve kesilmiş parçaların başka bölümlerde kullanılıp kullanılamayacağı değerlendirilmelidir.
Direk hesabında ara direkler, köşe direkleri, kapı direkleri, başlangıç ve bitiş direkleri ayrı olarak belirlenmelidir. Beton, ankraj, bağlantı klipsleri, direk kapakları ve montaj sarf malzemeleri de sipariş listesine eklenmelidir.
Doğru panel çit hesabı; eksik malzeme nedeniyle montajın durmasını, gereksiz ürün alınmasını ve teklif maliyetinin yanlış hesaplanmasını önler. Metrajist ile saha ölçülerini kaydedebilir, panel ve direk ihtiyaçlarını hesaplayabilir, maliyetlerinizi kontrol edebilir ve müşterilerinize profesyonel PDF teklifler sunabilirsiniz.
Çit uygulamasında doğru fiyat, doğru malzeme ve sorunsuz montaj için ilk yapılması gereken işlem sağlıklı bir metraj çalışmasıdır. Arazinin çevresini yaklaşık olarak ölçmek, çoğu proje için yeterli değildir.
Rehberi oku →